ابوالقاسم شاكر

89

تاريخ تشيع در ايران (فارسى)

فعاليتهاى گسترده و بىپرواى امام رضا ( ع ) و سعايتها و گزارشهاى پياپى درباريان ، هارون را بر آن داشت تا كينهء درونى خود را نسبت به امام آشكار كند و وى را به هدف كشتن به مركز حكومت خود فرا خواند . چون چشم امام ( ع ) به « هارون » افتاد ، هارون رو به حضرت كرد و گفت : « صدهزار درهم براى شما در نظر گرفته‌ام ، نيازهاى خانواده تان را نيز براى ما بنويسيد . » چون امام هشتم از نزد هارون ، بيرون رفت ، هارون به اطرافيان خود گفت : « من اراده‌اى كردم ، ولى خداوند اراده ديگرى ؛ ولى آنچه خدا خواست بهتر بود . » « 1 » 2 - 2 . امام رضا در عصر امين تاريخ پنج سالهء حكومت « امين » ، در بيان اقدامات و موضع‌گيريهاى اين حاكم عبّاسى نسبت به امام هشتم و همچنين تلاشهاى آن حضرت و يا واكنشهاى امام ( ع ) در برابر اقدامات « امين » ساكت است . آرام‌ترين دوره امامت امام رضا ( ع ) و شيعيان او ، اين دوره است . در اين زمان ، به دليل سرگرمى بيش از حد امين به عيّاشى و لهو و لعب و نيز اختلافات و كشمكشهايى كه از همان روزهاى نخست حكومت خود با برادرش « مأمون » پيدا كرد ، فرصت پرداختن به ديگر مخالفان از جمله حضرت على بن موسى ( ع ) و شيعيان را نيافت . و همين باعث شده بود شيعيان به آسانى و بيش از پيش با امام رضا ( ع ) ارتباط برقرار كرده ، از دانش و رهبريهاى آن حضرت كمال استفاده را بنمايند . آن حضرت نيز بتواند با آرامش بيشتر ، به گسترش و تحكيم مبانى اعتقادى و دينى شيعيان در نقاط مختلف سرزمين اسلامى مبادرت ورزد ؛ حتى چنان كه خود آن حضرت فرموده‌اند ، با آنكه خودشان در مدينه بوده‌اند ، اما نامه‌ها و دستورهايشان در شهرهاى ديگر نفوذ داشته است . ايشان گاه براى استوارى روابط معنوى اعتقادى بين امت و امامت ، پرده از اسرار سياسى جامعه برمىداشت و به كشته شدن امين به دست مأمون و شكست هواداران و فرماندهان نظامى هر يك و شكست يكى از ديگرى اشاره مىكرد . « 2 »

--> ( 1 ) . ر . ك : بحارالانوار ، ج 49 ، ص 116 . ( 2 ) . تاريخ اسلام در عصر امامت امام رضا و امام جواد ، ص 67 ؛ تاريخ تشيع ، ج 1 ، ص 270 .